رفتارهاي چالشي

آموزش بهنگام کودکی

رفتارهای چالشی را چگونه تعریف می‌کنید؟
باربارا کیسر
۲۱ نوامبر ۲۰۱۸

پرسش
رفتارهای چالشی را چگونه تعریف می‌کنید؟

پاسخ
“رفتارهای چالشی” تبدیل به یک واژه شده كه همه‌جا از آن استفاده مي شود. اگر عبارت “رفتار چالشی” را گوگل کنید، صدها نتیجه به دست خواهد آمد. هرکدام از ما روش منحصربه‌فردی برای نگاه کردن به آن داریم. همه ما سرکار می‌رویم و در طول روز، مرزهای شخصی و حرفه‌ای داریم. همه ما در مکان‌های مختلف، خطوط (مرزها) را ترسیم می‌کنیم. هر کس نقطه‌جوش و سطح تحمل متفاوتی دارد. چیزی که برای یک معلم قابل‌قبول است، ممکن است ازنظر یک معلم دیگر کاملاً نامناسب در نظر گرفته شود. رفتارهایی که در مدرسه قابل‌پذیرش نیستند، ممکن است در خانه قابل‌پذیرش باشند یا ممکن است آن‌قدر تبدیل به یک کار عادی شوند که منبعد والدین آن را به‌عنوان یک رفتار مشکل‌زا تشخیص ندهند.

وقتی ما اولین بار در سال ۱۹۹۸ کار خود در زمینه رفتارهای چالشی را آغاز کردیم، من و همکار نویسنده‌ام این تعریف را استنتاج کردیم که توسط بسیاری از افراد، استفاده شد. این درباره کودکانی نیست که بعضی از اوقات رفتار نامناسب دارند؛ بلکه درباره کودکانی است که برای رسیدن به نیازهایشان بر رفتار نامناسب تکیه می‌کنند و در حال حرکت به سمت یک مسیري هستند كه برايشان مشكلاتي به بار خواهد آورد. مهم است توجه داشته باشیم که علاوه بر رفتار پرخاشگرانه و مخرب، رفتارهای خجالتی و انزواطلبی نیز به‌عنوان رفتار چالشی توصیف می‌شوند.

رفتارهای چالشی:

• با یادگیری كودكان و همچنين رشد و تحول و موفقیت در بازی کودکان تداخل ايجاد مي كند و نه‌تنها بر کودک در اصطلاح داراي رفتارهاي مخرب و توام با تضادورزي بلکه بر دیگر کودکان نیز تأثیر می‌گذارد.
• برای ایمنی کودک، و دیگر کودکان و حتی افراد بزرگ‌سال مضر بوده و بعنوان تهدید به حساب مي آيد.
• با توانایی معلم در تدریس و تمام فرصت‌های کودکان برای یادگیری تداخل ايجاد مي كند.
• عامل آسیب‌زای بزرگی برای کودک در مشکلات اجتماعی آینده ي او یا عدم موفقیت در مدرسه است.

اکثر کودکانی که در سن پنج‌سالگی درگیر رفتارهای به‌شدت مخرب هستند، از دبیرستان فارغ‌التحصیل نمی‌شوند (پایه دبیرستان را به اتمام نمی‌رسانند). ممکن است بپرسید، “چرا رفتار مخرب به این معنا است که کودکان پایه دبیرستان را به اتمام نمی‌رسانند؟” اگر نگاهی به آن بیندازید، خواهيد ديد وقتی کودکانی که رفتار چالشی و یا مخرب دارند بزرگ‌تر شده و وارد مدرسه می‌شوند، معلم زمان کافی برای سروکله زدن با آن‌ها ندارد. یک کلاس درس ۲۵ دانش‌آموز و یا بیشتر دارد. اگر نمی‌توانید بنشینید و به درس گوش دهید، می‌توانید به راهرو یا دفتر مدیر بروید. آن دانش‌آموز مدام از درس عقب‌افتاده و کم‌کم این احساس را می‌کنند که به آن فضا تعلق ندارند و کسی آن‌ها را نمی‌خواهد. وقتی به کلاس بازمی‌گردند، ممکن است نتوانند به‌خوبی همسالانشان، از روی درس بخوانند. همين طور كه با اين مشكلات شان بزرگ‌تر می‌شوند، نمی‌دانند چطور مسائل ریاضی را حل کنند چون هیچ‌گاه روش خاص انجام آن را یاد نگرفته‌اند. این کودکان در سنین پایین یاد گرفته‌اند که بهترین راه برای حفظ احترام و جلب توجه ديگران این است که رفتار نامناسب داشته باشند ! تا معلم دوباره از آن‌ها بخواهد که کلاس را ترک کنند. به‌این‌ترتیب، هیچ‌کس متوجه نخواهد شد که آن‌ها چقدر از درس و مدرسه دور و عقب ‌افتاده‌اند. و با اين تفاسير، وقتی به کلاس نهم یا دهم می‌رسند، اغلب ترک تحصیل می‌کنند.

مهم است به یاد داشته باشیم که “رفتار چالشی” یک واژه يا ترم تشخیصی نیست. بیشتر ما در جایگاهی نیستیم که بتوانیم تشخیص‌ بگذاريم. بنابراين وقتی درباره چنين کودکي با همكاران درمانگرمان يا خانواده اش است صحبت می‌کنیم، باید مراقب باشیم که تشخیصی ندهیم یا برچسبی به آن کودک نزنیم. اگرچه این مدل رفتار از سوي كودكان برای معلم و خانواده کودک چالشی است، اما معتقدم برای خودِ کمک از همه چالشی‌تر است. من صادقانه باور ندارم که کودک صبح با این فکر از خواب برمی‌خیزد که “چگونه می‌توانم روز همه را خراب کنم؟ چگونه می‌توانم مطمئن شوم که معلم و بقیه یک روز وحشتناک و بسیار بد را دارند؟” . آن‌ها از خواب بیدار شده و به دنبال كاري هستند، اما در خصوص برخی کودکان، با گذشت مدت‌زمانی از روز، اتفاقات و انتظارات همان نمي شود كه مي بايست و به نوعي همه چيز شروع به از هم پاشيدن مي شود. این ممکن است وقتی آن‌ها چهارساله هستند اتفاق بیفتد. مثلاً وقتی پدر، تی‌شرت سبزرنگ برايش انتخاب مي كند و می‌پوشاند ولی آن‌ها می‌خواهند تی‌شرت آبی‌رنگ بپوشد، همین موضوع برای تحریک برخی کودکان کافی است. ممکن است خوراکی صبحانه (گندم با شیر) روی زمین بریزد و اگر مادر یک‌بار دیگر دیر به سرکار برود، اخراج خواهد شد، بنابراین دیگر از صبحانه خبری نیست. ممکن است ترافیک شدیدی وجود داشته باشد و حالا خانواده‌ها نگران هستند که دیر به مدرسه و سرکار خواهند رسید. تنش‌های بسیار زیادی وجود دارد، حتی پیش از اینکه کودک به دنیا بیاید…

📍اين ترجمه مربوط به بخشي از كورس و دوره آموزشي با عنوان رفتارهاي چالشي مورد تاييد انجمن كاردرماني آمريكا مي باشد…

تيم كاردرماني كلينيك توانمندسازي كودك بيرجند